Debaty sejmoweXIII Kadencja

Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej instytucji kulturalnych, w tym Teatru im. Wilama Horzycy i Muzeum Etnograficznego w Toruniu

   W pierwszych tygodniach bieżącego roku zwrócili się do mnie przedstawiciele toruńskiego świata kultury z prośbą o pomoc w rozwiązaniu tragicznej sytuacji finansowej instytucji kulturalnych, które z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały objęte kompetencją władz samorządowych woj. kujawsko-pomorskiego. W wyniku reformy administracyjnej Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego przejął m.in. finansowanie Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu. Teatr toruński, będący jedną z najbardziej znanych i zasłużonych instytucji kulturalnych na Pomorzu, jest bezcennym skarbem naszego narodowego dorobku. Właśnie w Toruniu rokrocznie na wiosną odbywa się największy w kraju i jednocześnie jeden z najważniejszych w Europie festiwali teatralnych ˝Kontakt˝.    Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu w bieżącym roku obchodzić będzie 80-lecie istnienia. Ten piękny jubileusz może być ostatnim obchodzonym przez pracowników toruńskiego teatru. Dotacja, jaką na jego działalność uzyskał sejmik wojewódzki, została bowiem zredukowana do 23,4% w stosunku do dotacji z roku ubiegłego. W tej sytuacji dalsze istnienie teatru jest zagrożone, nie wspominając już o tym, że ambitne zamierzenia kierownictwa związane z repertuarem na rok 1999 muszą zostać zredukowane do minimum. W rzeczywistości nawet daleko idące oszczędności przy utrzymaniu dotacji na poziomie 23,4% nie pozwolą na kontynuowanie działalności teatru.    Innym ważnym przejawem niedofinansowania instytucji kulturalnych w regionie kujawsko-pomorskim jest sytuacja Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Podobnie jak w przypadku Teatru im. Wilama Horzycy, pracownicy muzeum stoją przed groźbą, jeśli nie likwidacji, to co najmniej drastycznego ograniczenia działalności. Jak poinformował mnie dyrektor planowane kwoty przeznaczone dla Muzeum Etnograficznego stanowią zaledwie 70% przewidywanych wydatków.    Jeszcze w swoim expose pan premier zapewniał, że sfera kultury będzie przez jego rząd traktowana jako najważniejsza. Rząd popierany przez koalicję AWS-UW miał ˝poprzeć wysiłki ludzi kultury, chronić dziedzictwo narodowe, tworzyć lepsze warunki do twórczości, sprzyjać szerokiej dostępności do kultury˝. Likwidacji teatru czy muzeum nie można raczej zaliczyć do pozytywnych efektów działań przeprowadzonych przez rząd w tym zakresie.    Panie Premierze! Zwrócili się do mnie z prośbą o pomoc dyrektorzy Teatru im. Wilama Horzycy i Muzeum Etnograficznego w Toruniu oraz pracownicy reprezentowani przez Komisję Zakładową NSZZ ˝Solidarność˝ tej samej ˝Solidarności˝, która jest przewodnią siłą rządzącej Polską koalicji. Władze samorządowe nie dysponują wystarczającymi środkami mogącymi zapewnić finansowanie działalności kulturalnej na dostatecznym chociażby poziomie. Na podstawie art. 148 konstytucji prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad samorządem terytorialnym. Czy Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego może liczyć na pana wsparcie i przełamanie impasu?    Widmo likwidacji poważnych i zasłużonych instytucji kulturalnych krąży nie tylko nad woj. kujawsko-pomorskim. Z całego kraju dochodzą sygnały o rosnącej degradacji środowiska kulturalnego i braku perspektyw dla ludzi, którzy z kulturą związali swoje zawodowe losy. W tej sytuacji uzasadnione staje się pytanie o przyczyny tej likwidatorskiej tendencji. Dlaczego aktualna polityka rządu przekreśla zawarte w pańskim exposé tezy? Czy zapaść kultury jest wynikiem świadomie dokonanego przez rząd wyboru, czy też jest konsekwencją błędnych założeń i celów?    Poseł Bogdan Lewandowski    Warszawa, dnia 27 stycznia 1999 r.