Debaty sejmoweXIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku rozporządzenia o pomocy osobom, które utraciły status uchodźcy

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację panów posłów Władysława Adamskiego i Andrzeja Słomskiego dotyczącą rozporządzenia w sprawie pomocy dla osób, które uzyskały status uchodźcy, uprzejmie informuję, co następuje.    W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. reformy ustrojowej kraju zaszły zmiany prawne w ustawie o pomocy społecznej oraz strukturze organizacyjnej pomocy społecznej. Zgodnie z obowiązującym na ten dzień stanem prawnym do udzielania pomocy uchodźcom na podstawie art. 33 ustawy o pomocy społecznej (DzU z 1998 r. nr 64, poz. 414) zobowiązane zostały powiaty. Stąd też resort pracy przygotował i przedłożył wówczas stosowny projekt rozporządzenia, którego treść przekazana została do konsultacji międzyresortowych. Jego treść uzyskała pozytywne opinie ze strony innych resortów, jak również przedstawiciela wysokiego komisarza ds. uchodźców w Warszawie. Było ono także konsultowane z przedstawicielami organizacji pozarządowych, które wykazują się aktywnością w tym zakresie.    Stanowisko Departamentu Legislacyjnego Rządowego Centrum Legislacji wobec projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania w ramach programu rządowego świadczeń i środków finansowych na pomoc społeczną w celu ochrony poziomu życia uchodźców wykluczyło jednak wydanie takiego aktu wykonawczego. W opinii Departamentu Legislacyjnego nie było możliwe wydanie rozporządzenia na podstawie art. 33 ustawy o pomocy społecznej, które dotyczyć będzie wybranej grupy osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Upoważnienie zawarte w ówcześnie brzmiącym art. 33 dotyczyć mogło jedynie ogółu uprawnionych. Ponadto kwestie związane z określeniem zakresu pomocy adresowanej do uchodźców stanowiły - zdaniem Departamentu Legislacyjnego - materię ustawową i winny być uregulowane w ustawie o pomocy społecznej.    W związku z powyższym do projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, który wszedł w życie z dniem 22 marca 2000 r. (DzU nr 19, poz. 238), włączony został odrębny art. 24a regulujący zagadnienia dotyczące wspierania uchodźców w procesie integracji. Zawiera on także delegację dla ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego do wydania szczegółowego rozporządzenia w tej sprawie nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2000 r. Tak więc do momentu dokonania opisanej wyżej nowelizacji w ustawie o pomocy społecznej nie istniała podstawa prawna do wydania przedmiotowego aktu wykonawczego.    Nowy projekt rozporządzenia w sprawie określenia szczegółowych zasad udzielania pomocy uchodźcom, wysokości świadczeń pieniężnych, form i zakresu pomocy, trybu postępowania w tych sprawach oraz warunków wstrzymania pomocy lub jej odmowy ponownie został poddany konsultacjom międzyresortowym i po kolejnej modyfikacji wynikającej ze zgłoszonych w jej wyniku uwag przekazany został do opinii Departamentu Legislacyjnego Rządowego Centrum Legislacji z wnioskiem o zwolnienie go z obrad Komisji Prawniczej. Obecnie resort pracy oczekuje na ostateczne stanowisko Departamentu Legislacyjnego w tej sprawie.    Pragnę zauważyć, że brak rozporządzenia, o którym mowa w interpelacji panów posłów Władysława Adamskiego i Andrzeja Słomskiego, nie oznacza, że uchodźcy nie są obejmowani pomocą.    Zgodnie z art. 2b ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity DzU z 1993 nr 13, poz. 60, z późn. zm.) prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz cudzoziemcom zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Artykuł ten wszedł w życie we wrześniu 1996 r.    Udzielane przez placówki pomocy społecznej wsparcie na mocy cytowanego wyżej przepisu adresowane do uchodźców i ich rodzin uzależnione jest od ich indywidualnej sytuacji życiowej, na podstawie której podejmowana jest decyzja co do rodzaju i rozmiaru przyznawanych świadczeń, i obejmuje możliwość korzystania ze wszystkich form pomocy wynikających z ustawy o pomocy społecznej: zasiłków pieniężnych, poradnictwa, usług, pomocy rzeczowej i pracy socjalnej.    Uchodźcy są w systemie pomocy społecznej grupą stosunkowo nową, dlatego też w wielu przypadkach nieocenionym partnerem dla placówek pomocy społecznej są organizacje pozarządowe wykazujące się aktywnością w tym obszarze. Kooperacja pomocy społecznej i organizacji pozarządowych ma już za sobą wieloletnie osiągnięcia i doświadczenia we wspieraniu wielu grup społecznych.    Dlatego też od dwóch lat resort pracy wspiera ich działalność w zakresie integracji uchodźców, uzupełniając w ten sposób pomoc udzielaną przez ośrodki pomocy społecznej.    Podobnie jak w latach ubiegłych, również w roku bieżącym minister pracy i polityki społecznej wystąpił z wnioskiem do ministra finansów o uruchomienie rezerwy celowej na działania integracyjne wobec uchodźców, która zostanie przeznaczona także na wsparcie organizacji pozarządowych, w szczególności na organizowanie kursów języka polskiego oraz mieszkania dla uchodź- ców i ich rodzin.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Joanna Staręga-Piasek    Warszawa, dnia 20 października 2000 r.