Debaty sejmoweXIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie programu działań osłonowych dla miast, które utraciły status miasta wojewódzkiego, w tym Częstochowy

   W nawiązaniu do interpelacji z dnia 5 sierpnia 1998 r., pana posła Jerzego Grzegorza Zająca w sprawie tworzenia programu działań osłonowych dla miast, które utraciły status miasta wojewódzkiego, przedkładam następujące wyjaśnienia.    W dniu 20 sierpnia 1998 r. Rada Ministrów skierowała do Sejmu projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ustawa ta ma określać m.in. zasady i tryb wprowadzania w życie ustaw reformujących ustrój administracji publicznej. Stwarza warunki organizacyjno-prawne, majątkowe i techniczne do rozpoczęcia funkcjonowania z dniem 1 stycznia 1999 r. samorządu powiatowego, samorządu wojewódzkiego oraz administracji rządowej w województwie. Projekt ustawy precyzuje sposób przekazywania przyszłym wojewodom, samorządom województw oraz samorządom powiatowym uprawnień zasadniczych dla funkcjonowania ich jednostek organizacyjnych zgodnie z przyjętym podziałem kompetencji i zadań. Zapewnia także dostosowanie ich struktur do nowych zadań.    W związku z powyższym odpowiedź na poruszone w interpelacji zagadnienia oparta jest na przepisach projektowanej ustawy wdrażającej reformę administracji publicznej. Projektowane rozwiązania wychodzą naprzeciw postulatom zawartym w interpelacji, z uwagi jednak na ich systemowy charakter nie można obecnie odnosić się do konkretnego przypadku. W swoich założeniach reforma administracji publicznej ma prowadzić do decentralizacji aparatu państwowego, w wyniku czego konkretne uregulowania będą miały miejsce dopiero na szczeblu wojewódzkim.    Odpowiadając na pytanie pana posła dotyczące możliwości utworzenia delegatury urzędu wojewódzkiego (woj. śląskiego) w Częstochowie, uprzejmie informuję, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (DzU nr 91, poz. 577), wojewoda może tworzyć delegatury urzędu wojewódzkiego w celu usprawnienia działania wojewódzkich organów zespolonej administracji rządowej. Przepis ten wiąże utworzenie delegatury z określonymi zadaniami i potrzebami, jakie ma spełniać aparat wojewody.    Nazwy, siedziby i zakres działania delegatur będzie określał przyszły statut urzędu wojewódzkiego. Biorąc pod uwagę treść art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie, siedzibę wojewody określa ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu trójstopniowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa (DzU nr 966, poz. 603).    W wyniku przyjętych rozwiązań siedzibą wojewody śląskiego od 1 stycznia 1999 r. będą Katowice. Jest to więc regulacja zawarta bezpośrednio w przepisie rangi ustawowej. Utworzenie w Częstochowie delegatury urzędu wojewódzkiego mogłoby zostać uzasadnione umiejscowieniem w Częstochowie siedziby wicewojewody śląskiego. Jest to jednak kwestia należąca do właściwości wojewody śląskiego.    Wydaje się, że przedstawiona przez pana posła argumentacja może przemawiać za utworzeniem delegatury urzędu wojewódzkiego w Częstochowie, jednak przytoczona wyżej ustawa wyraźnie przesądza, iż w powyższej kwestii jedynie kompetentny jest wojewoda.    Dla prawidłowego wejścia w życie wspomnianych rozwiązań w projekcie ustawy Przepisy wprowadzające..., proponuje się, by przed dniem 1 stycznia 1999 r. właściwi miejscowo dotychczasowi wojewodowie (tj. dla obszaru woj. śląskiego wojewoda katowicki) przygotowali projekt tymczasowego statutu urzędu wojewódzkiego, który obwiązywałby do czasu nadania statutu na podstawie ustawy o administracji rządowej. W postanowieniach tymczasowego statutu, który będzie jedną z podstaw nadania statutu ostatecznego, zostaną uregulowane także kwestie dotyczące ewentualnych siedzib delegatur urzędu wojewódzkiego.    Na obecnym etapie prac nad wdrożeniem reformy administracji publicznej nie jest także jeszcze możliwe wiążące określenie, jaka administracja zespolona i niezespolona będzie miała swoją siedzibę w Częstochowie. Jest to spowodowane tym, iż zgodnie z art. 29 ustawy o administracji rządowej w województwie organizację zespolonej administracji rządowej w województwie określi statut urzędu wojewódzkiego, który zostanie nadany przez wojewodę.    Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi we wspomnianym projekcie ustawy Przepisy wprowadzające..., wskazanie lokalizacji urzędów i jednostek organizacyjnych zespolonej administracji rządowej w zakresie wdrożenia reformy administracji publicznej w województwie, należeć będzie do zadań wojewody (art. 5 projektu).    Projekt zakłada, że ministrowie i centralne organy administracji rządowej, nadzorujący terenowe organy rządowej administracji specjalnej, których zadania będą przejmowane m.in. przez kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży działających pod zwierzchnictwem wojewodów, zapewnią dostosowanie ich organizacji - w ramach swoich kompetencji i w uzgodnieniu z wojewodami właściwymi do sporządzenia projektu tymczasowego statutu - do nowej organizacji administracji publicznej.    Odnosząc się do kwestii utworzenia organów administracji niezespolonej, należy stwierdzić, iż może to nastąpić wyłącznie w drodze ustawy. Odpowiednie prace, zmierzające do dostosowania dotychczasowych przepisów ustawowych i wykonawczych do nowego podziału terytorialnego państwa, są aktualnie prowadzone przez zainteresowanych ministrów.    W projekcie ustawy Przepisy wprowadzające..., umieszczone zostały także propozycje dotyczące odpowiednich zmian w zakresie dostosowania dotychczasowej organizacji istniejących już obecnie instytucji. Art. 67 ww. projektu ustawy zawiera na przykład regulacje dotyczące agencji rozwoju regionalnego. Przekazywanie przez ministra właściwego do spraw skarbu państwa wykonywania praw z akcji i udziałów należących do skarbu państwa w agencjach rozwoju regionalnego, których obecne siedziby znajdują się na obszarze województwa nastąpi na rzecz właściwych organów samorządu województwa. Wynika z tego, że sprawy dotyczące dokonywania ewentualnych zmian siedzib agencji rozwoju regionalnego będą mogły znajdować się w gestii przyszłych samorządów wojewódzkich.    Propozycje rozwiązania kwestii dotyczących umiejscowienia innych instytucji zawiera przepis art. 80 projektu. Ministrowie oraz kierownicy urzędów centralnych (m.in. Główny Urząd Statystyczny), w zakresie swego działania, do dnia 31 grudnia 1998 r. dostosują dotychczasowe systemy organizacyjne, ewidencyjne, informacyjne do nowej organizacji terytorialnej administracji publicznej. Przepis ten nie dotyczy ministra sprawiedliwości w zakresie obowiązku dostosowania struktury sądownictwa powszechnego do nowego podziału terytorialnego państwa. Problemy związane ze strukturą sądownictwa staną się przedmiotem przygotowywanej przez ministra sprawiedliwości ustawy związanej z reformą sądownictwa powszechnego w Polsce.    Uprzejmie informuję, iż odpowiedź na pytania dotyczące programu ˝Dialog i rozwój˝ w zakresie współpracy regionalnej z zagranicą oraz tworzenia ośrodków uniwersyteckich w miastach tracących status miasta wojewódzkiego, a także odpowiedź na pytanie związane z tworzeniem regionalnych kas chorych, pozostaje odpowiedno we właściwości: pani Grażyny Gęsickiej podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej, pełniącej funkcję koordynatora programu ˝Dialog i rozwój˝ oraz pani Anny Knysok podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej, pełnomocnika rządu do spraw wprowadzania powszechnego ubezpieczenia społecznego.    Minister    Janusz Tomaszewski    Warszawa, dnia 3 września 1998 r.